Chuyến Tầu Trn Sng Hồng  - Mai Thảo      
Hnh dung thấy một ci bến tỉnh lẻ. Buổi chiều ma đng. Những trụ xi măng ướt sương. nh đn dầu le li hắt ra từ những qun l thấp. Đm người ngồi chen vai trn những hng ghế nối liền, xy lưng ra mặt bến. Những đứa con gi mặc quần đen, o cnh trắng, ngoi khoc o bng đột chỉ như bn cờ tướng, o len xanh đỏ đan hnh quả trm, hnh tổ ong, hnh dy thừng, thoăn thoắt mc đồ ăn từ những chậu snh da hươu vng đậm ra những ci đĩa quả đo. Thịt ba chỉ kho, nước thịt nu đậm nhếch nhong, sao mỡ nổi dầy trn mặt, đậu nhồi

lốm đốm những cuộn hnh xanh non, mn giả ba ba c ốc ang chuối cht v giềng mẻ quyền quyệt lổn nhổn, c chp kho sắt từng khoanh mỏng, mỗi khoanh cn nguyn một thỏi trứng vng. Mưa lất phất ngoi trời. Người mại bản Trung Hoa cởi trần ngồi trong một tp lều dựng ở đầu cầu đi xuống con tu ph ph thở khi.

V thẳng nhỏ đứng đ. N đội mũ trắng, quai mũ ko căng xuống cằm. Quần trc bu sột soạt. Ci o an-ba-ga qu khổ may di đn tuổi thng thnh tới mắt c chn, tay o phải bện ln đến hai vng, thả hết sẽ chm kn ngn. Bữa cơm đầu ghế trong những qun l thấp kia sao m vui ấm ồn o, sao m ngon miệng ngon mắt đến thế. Đứa nhỏ muốn vo ngồi đ, gọi đồ ăn, cầm đũa cầm bt như người lớn. Nhưng mẹ n đ gi sẵn cho n một bữa ăn đm đến trn tu rồi. Một gi muối vừng rang mặn, mẹ ngồi xổm rang vừng trn ci bếp kiềng ba chn, trong căn nh bếp st vch chuồng tru khi rơm kết đng thnh bồ hng phủ kn như một lớp ru đen nhẫy trn cc đầu ko, mẹ gi vừng trn ci nia tre nhỏ, rồi gi vo l chuối tươi cng với khoanh cơm nắm nhuyễn như bột mẹ nấu trong ci niu đất nhỏ bằng gạo tm thơm để dnh trong hũ snh đặt dưới gậm bn thờ, bằng nước mưa ma h chảy xuống ci bể ru c ống mng cau dẫn nước từ đầu tri xuống. V đứa nhỏ ngoan ngon nuốt nước miếng quay đi, nghĩ rằng chuyến đi đầu tin trong đời n phải c ci bữa ăn dọc đường thanh đạm ấy. N đi thẩn thơ chờ giờ khởi hnh. Ra khỏi bờ ao c b rau muống thả di dưới bng cy sung, cy mt, c luống khoai ngứa l to bản đỏ ta bờ ao bn kia, c c chuối dưới chn cầu ao, c bống mt vươn ci bụng trắng phau phau những buổi trưa nắng m ả điểm từng tiếng động lộp bộp của tri rụng trong vườn, ra khỏi ci ng ruối những tinh sương xanh, n cầm ci nỏ cao su gạc ổi chờ rnh con chim cho mo sng no cũng đến đậu trn ngọn cy soan, ra khỏi căn nh l ba gian hai chi c bn thờ ng b ng vải k chnh giữa đằng sau bộ trường kỷ trn để một khay chn tống chn qun v một bnh tr Ninh Thi chữ tầu đỏ chi, buổi chiều tuổi nhỏ ấy, đứa nhỏ đ vượt qua con đường tu chm khuất dưới đm cỏ bồng, đi qua vng ngoại l xm c đầu ngy trước, tới chn bức tường thnh cổ ngập ngụa l sấu l bng, rồi l những con đường đầy than v những chuyến xe gong, rồi l những ống khi của nh my dệt sau những bức tường mu xm cao ngất, v n đ đứng đ, chờ đợi chuyến tu thứ nhất trong đời ngược dng chở n vo ci thế giới hiện ln trong tưởng tượng ấu thơ như một chn trời cch trở nghn trng l H Nội.

o0o


Hnh dung thấy một con tu nằm st kề mặt bến. Ci ống khi đen chũi, lầm l thả ra những đợt khi trắng vật vờ trn miệng. Một con tu gi nua, ọp ẹp, nước sng rỉ rề lnh lng suốt ba khoang hầm tu, bọn phu cởi trần đm ngy thay phin nhau mc nước đổ m ọp ra sng, tt ra tới đu nước vo tới đ. Một ci cầu mong mảnh vắt chnh vnh từ k đ bến xuống cửa khoang tu ướt nhẫy. Đứa nhỏ hon hồn thở ra khi đi hết ci cầu dập dnh nguy hiểm, n run chn, n lạnh người, chỉ sợ bước hụt lộn nho xuống lng sng. Đm người xui ngược nằm ngồi ngổn ngang giữa đm hng ha chất đống. Muối bể đựng trong bao tải ướt nhẹp, mặt bao đnh dấu từng tn của hng. Bao muối quật mạnh xuống sn tu vỡ toang, muối nhỏ hạt hồng hồng ph sa chảy ứa từng đống lớn. Gạo cm v ng khoai tot ra mi ẩm mốc ngai ngi. Trứng vịt trứng g xếp đầy trong những ci dnh đặt ở những x gc ring trnh xa những lối đi. Đn gnh, quang thng, vỉ buồm, tay nải thi li từ những gậm ghế chạy di suốt khắp hai mạn. nh đn sng trưng. Ci ống khi vượt khỏi hầm tu chiếm một khoảng rộng chnh giữa con tu thở ph ph. Hơi nng rừng rực chong vng phả ln từ ci l than vĩ đại dưới hầm. Đứa nhỏ lần bước về mũi tu, chọn được một chỗ ngồi trn đống hng ha, len ln ngồi xuống. Gi sng nm mưa vo mặt n, lm tỉnh to hẳn ci trạng thi lạc lng kỳ th của cuộc phiu lưu đầu đời. Cặp mắt con chim ra rng mở thao lo, ng nghing nghing, đựng đầy hnh ảnh. Đống dy xch sắt quất nhiều vng quanh ci trụ bng long. Những cabin đnh số chiếm một khoảng ring, người chủ tu ngậm tẩu bệ vệ đi đi lại lại trn khoảng hnh lang cch ngăn bằng một cnh cửa thấp. Rồi mặt sng m bng tối đ phủ xuống cng mưa bay bỗng vang động những tiếng ci h di lanh lảnh. Tiếng lạt sạt của ci cầu gỗ được ko ln. Dy thừng, cy cầu, được ko ln. Dy cp rời trụ buộc trn bến bung thả lm bm xuống mặt nước. Bốn người phu cởi trần g mnh chạy quanh trục neo, ci neo rt ln từ từ lẩn vo mũi tu. Đứa nhỏ nghển cổ nhn lại. Mặt bến xa dần, hẫng đi trong khoảng cch biệt bắt đầu. Những ngọn đn vng ệch. Những bng người nh nhem chuyển dịch trn ci bến trống thong chợt rộng hẳn v con tu đ thi n ngữ. Tiếng nước chảy ngược go ro hai mạn. Nghing đầu ng ra mặt sng tối om thoang thong vệt nước trắng xa. Con tu ngược dng sng Hồng, ra khỏi tỉnh v những bờ bi hoang vu, những lng xm im lm bắt đầu.

o0o

Hnh dung thấy đứa nhỏ ngồi đ v n nghĩ. Nghĩ đến ci thn xm hẻo lnh bn đường xe lửa n vừa gi từ, đến ci tuổi nhỏ như một bng hoa đồng, một ngọn cỏ nội n vừa bỏ lại. Những ngy mưa bo ở qu cũ, nước dềnh mặt ao, mấp m đầu thềm, n đầu đội mưa bắt c lạc, nhặt tri rụng, ci mặt ti mt, quần o dn chặt vo thn thể nhợt nhạt run rẩy nhưng tm hồn mừng vui như mở hội. Đứa nhỏ yu những ngy nước lụt, những ngy mưa bo như thế. Ban đm n tỉnh dậy khi nhạc mưa ro ro trn mi, khi gi quật đập dữ dội lm những ko nh ct kt lay chuyển, khi những hng xm những tiếng ới h nhau chống nh vang động trong mưa. Buổi sng, n nhảy cẫng xuống đất, chạy vội ra đầu chi nhn ln. My hoang hoang đầy trời bo động. Mẹ n ko lết vo bắt mặc o bắt đi guốc. N thot khỏi tay mẹ, chạy ra lấy thau đồng hứng nước mưa từ đầu gianh trt xuống, ngồi thu lu. Nước chảy trn lan khắp cng ng trước su sau. Nước băng băng dồn đổ, đu đu cũng l nước, ci cảnh tượng ngập lụt của tuổi nhỏ ấy l sự m thch sảng khoi rất tạo vật rất thin nhin m đứa nhỏ đang hồi tưởng từ một chuyến tu đang ngược dng về thnh phố lớn.

o0o

Hnh dung thấy con tu đ trn con sng đ. Con sng Hồng. Như dng mu đỏ tươi chảy băng băng khắp vng tr nhớ bng khung. Con sng như một đời sống vĩ đại. Bn ny bi lở. Bn kia bi bồi. Tiếng sng giữa dng trng trng ca ht. Tiếng sng dập ci tiếng dập mnh mng đầu ghềnh nơi tả ngạn bị ht xoy mải miết, nước xn xao rc rch đẩy li mi những bi du v những nương khoai vo những chn tre cũ. Nơi tả ngạn, ngọn sng hiền lnh ma lũ ny qua ma lũ khc. Đứa nhỏ tri theo con tu trn dng trường giang hng vĩ chợt nhớ tới những con sng lng thon mềm dải lụa c tru đầm từng đn dưới bng đa nghing, c những chiếc cầu đ dẫn tới một phin chợ sớm đầu đnh, c những cầu gạch mở vo những ci ng lang thang mất ht, c cỏ g trn g đống, cỏ ống trn mồ mả, c những cầu tre tay vịn chng chnh, đm đm c anh đom đm lập le, c nh trăng mướt chở tới những khoảng sn gạch Bt Trng nồng ấm hương la đầu ma. Tiếng quạt thc, tiếng đập thc ro ro. Mu la vng diệp dưới nh trăng nhễ nhại. Tiếng cười tiếng đa rn r l m thanh đầm ấm của những năm thng được ma thỏa thu trong hạnh phc qu ma v yn vui đơn giản. Đứa nhỏ nhớ mi ci cảm gic lạo xạo dưới lng chn khi n dang tay đi r r, miệng ngậm một cọng rơm tươi giữa đm thợ gặt từ những phương trời khc đeo hi tới lng, lại đeo hi ln đường tới những cnh đồng chưa gặt hi khc. N thấy người ta ni chuyện tiếu lm, người ta tự tnh, người ta yu nhau. V khi đm con trai lạ bỏ lng đi, n cũng đứng tần ngần dưới chn đ nhn theo ci hng một di tắp ko di trong nh bnh minh rồi nhỏ dần, nhỏ dần như một sợi chỉ v mất ht. Nhớ tiếng trống lng thng thng. Tiếng chung chầu buổi tối. Tiếng m niệm buổi trưa. Tiếng g gy sớm. Tiếng ch sủa đm. Nhớ những m thanh mộc mạc nghn đời của đất của đồng của hoa của cỏ. Nhớ tiếng ếch tiếng nhi o uộp dưới ao bo Nhật Bản, tiếng ve ran ran, tiếng so diều vi vu bất tận trn nền trời rộng, tiếng đn gnh kẽo kẹt rập rnh, tiếng chn đi nằng nặng của đm tuần vc m canh đm, l những tiếng động cũ kỹ, thuần ty của xm lng c ao sen đầu đnh giếng đ đầu qun, c những chuyến xe but c rịch c tang thở khi kht lẹt trn mặt đ cao. Đứa nhỏ sống trong thứ thời gian rất thơ v rất xanh, của bốn ma, thứ khng gian tnh cờ của mưa mưa nắng nắng, n sống trong ci thế giới của chuồng tru bếp lửa, của khi rạ lượn lờ trn mi tranh, của hương hong lan thoang thoảng trong cy, của hương bồ kết cay cay trong tc. N nhớ lại tuổi nhỏ như một con chuồn chuồn ngất ngư trong biển nắng, ci tuổi nhỏ như say rượu, ci tuổi nhỏ nằm trn thnh một giọt sương mai giữa đất trời, ci tuổi nhỏ ru n bằng nhịp vng đưa, ci tuổi nhỏ thật nhỏ, cũng thật hiền, thật non v cũng thật xanh, ci tuổi nhỏ của ci mũ trắng n đang đội, của ci quần trc bu sột soạt n đang mặc, của tc mới đm cứng như rễ tre, của da mới vỡ đầy vết lang ben, của tiếng ni khao khao như tiếng g trống, ci tuổi nhỏ thật l tuổi hồng, ci tuổi nhỏ ở đồng chưa từng biết thế no l nh điện, l đường nhựa, l ng tư, l phố phường.

o0o

Hnh dung thấy chuyến đi đ, trn con tu, trn Hồng H. Đm trn sng lớn trải khắp bốn hướng mnh mng. Đứa nhỏ ru mắt gục xuống ci mũ trắng trn đầu gối, thiếp đi. Bỗng n bng hong thức dậy. Con tu ngược dng như lng đng trườn đi trong khi sương v chim bao mơ hồ. Rồi l một hồi ci. Từ ci đỉnh ống khi, tiếng ci được nm ln vm trời khởi sự l một thứ m thanh đặc qunh hơn nước, tiếng ci vụt ln thật cao, ci rng mnh rồi phng về hai pha, vẽ ln, bằng ci m thanh ngn ngn vang vang kỳ lạ của n tất cả những bờ bi, những cuối mỏm, những đầu ghềnh, những khc quanh, những ng ba nhạt nha trong bng tối. Tiếng ci vang động một vng lng xm ngủ thiếp, lọt vo những cnh cổng đng kn, lan tới những khoảng sn vắng, những ci bếp tro than nguội lạnh, những bờ ao kn đặc trong sương, tự lng sng chuyển cả khng gian mịt mng, chuyển cả thời gian thăm thẳm, chuyển những v sao lạc, những nh trăng sung, ci điệp điệp trng trng của trường giang, ci mnh mng ngt mắt của bi bờ, của cửa biển, của khơi xa, của ni rừng vo những lng xm, lng xm trm kn lấy, v lắng đọng bồi hồi mi mi. Con tu đi vo một khc sng khc. Nhưng tiếng ci đm cn lại, vĩnh viễn, với Hồng H. Đứa nhỏ nghe tiếng ci v tiếng ci bao nhiu thng năm sau ny, cn m ảnh thần tr n, kết tinh thnh ci m thanh của tuổi nhỏ mất dần từ một đm bỏ lng ra phường phố. Lớn ln, đi qua một con sng no, dừng lại ở một bến tu no, đứng ngắm một dng nước no, trong đầu c đứa nhỏ lại nổi dậy ci m thanh no nng l th của tiếng ci trn dng sng Hồng của một chuyến đi tuổi nhỏ. Ci đầu xuống v nhắm mắt lại m theo di ci m thanh khng bao giờ mất ấy trong dng hồi tưởng, n lại như thấy vẽ ra trước mắt con tu cũ, ci bến xưa, v tất cả những hnh ảnh của một tuổi nhỏ chới với như một cnh bướm ma ẩn ẩn hiện hiện trong sương m qu khứ. Đ l đợt gi la vo tiềm thức. Tiếng nức nở của tuổi thơ. Tiếng thở di của qu khứ khi hnh hi v tm hồn n by giờ đ đổi khc. Đ l m thanh khởi đầu cho một trnh tự hồi tưởng xa thẳm, khi n muốn nhỏ lại như tuổi no, để được ngậm một cọng rơm tươi, chạy miết trn những con đường đồng dẫn đưa vo thin đường cũ.

Hồi tưởng lại một buổi sng nhợt nhạt. Con tu gh bến H Nội rồi. Phường phố lớn chập chng. Đứa nhỏ bng hong đi ln. V con sng Hồng, v tiếng ci v chuyến tu đ bỏ lại sau lưng cng tuổi nhỏ.

Hết