Chan Phuoc Liem High School
Other Links
Xem Phim Online Miễn Phí
   
Software Download

Adobe Reader 7.0

VPSKeys 4.3
Click on the icon to download
 News
Weather
Sports
Horoscope
Lottery
Stocks
World Clocks
Choose a
Search Engine



Y Khoa và Mẹo Vặt

Xả Stress - Không Phải Uống Thuốc

- BS. Đỗ Hồng Ngọc

Không có stress có lẽ con người cũng không thể tồn tại. Thế nhưng, vượt ngưỡng đến một mức nào đó th́ con người cũng… không thể tồn tại, bởi chính stress gây ra nhiều thứ bệnh về thể chất và tâm thần, nên rất cần biết cách “xả” stress trong cuộc sống đầy căng thẳng, âu lo hiện nay.

Stress là một phản ứng bảo vệ, khi cơ thể bị một mối đe dọa, mối nguy hiểm xảy đến cho nó. Người ta gọi nó là phản ứng (hay đáp ứng) “chiến đấu hoặc bỏ chạy” (fight or flight response), nghĩa là trong t́nh huống đó, chỉ có hai cách để chọn lựa: chiến đấu để sinh tồn hoặc bỏ chạy để… sinh tồn!

Lúc đó, cơ thể phải huy động toàn lực để đối phó. Năo thùy sẽ ra lệnh tiết các kích thích tố cần thiết, nào adrénaline, nào norepinephrine, cortisol…ồ ạt đổ vào máu. Tim đập nhanh để bơm máu về các cơ bắp lớn, phổi hổn hển tăng tốc bơm oxy, đường huyết vọt lên cao nhằm tăng cường khẩn cấp năng lượng, đồng tử mắt nở to để nh́n cho rơ, tai vểnh lên, mũi phồng ra… Tóm lại, mọi thứ đều phải trong tư thế sẵn sàng. Trong lúc các mạch máu lớn chuyển máu đến các bắp cơ th́ mạch máu nhỏ ngoại biên co thắt lại, để nếu có bị thương th́ máu cũng không bị mất nhiều… V́ thế mà người bị stress thường mặt mày tái ngắt, xanh lè, tay chân đơ cứng!

Stress cấp tính có những phản ứng mạnh hơn ta tưởng. Một người đang đứng trước chuồng cọp, thấy cọp sổng chuồng th́… phân, nước tiểu tóe ra mà không hay, tay chân bủn rủn, ngất xỉu. Nguy cơ qua đi, hiểm họa chấm dứt th́ mọi thứ lại trở về trật tự cũ. Tim đập chậm lại, hơi thở điều ḥa, bắp cơ buông xả. Nếu sự đe dọa không mănh liệt nhưng cứ dồn dập, hết lớp này tới lớp khác, đến một lúc vượt quá mức chịu đựng gọi là “mất bù” th́ sẽ tạo ra những hiệu ứng âm thầm gây tác hại không lường được lên thể chất và tâm thần của ta.

Thời đại ngày nay, con người ít có dịp chiến đấu một mất một c̣n trước thú dữ hay trước “ḥn tên mũi đạn” như xưa. Nhưng con người ngày nay lại phải thường xuyên đối đầu với những “ḥn tên mũi đạn” c̣n nguy hiểm hơn, kiểu “bề ngoài thơn thớt nói cười / bề trong nham hiểm giết người không dao”. Stress vượt qua ngưỡng lúc nào không hay và dẫn tới vô số bệnh tật mà bác sĩ cũng phải bó tay, đành gắn cho những cái tên mơ hồ như “rối loạn chức năng”, “mệt mỏi kinh niên”, “rối loạn thần kinh thực vật”… Đại học Y khoa Harvard ước tính có từ 60%- 90% bệnh nhân (ở Mỹ) t́m đến bác sĩ là do stress.
Stress liên quan đến rất nhiều bệnh lư như nhồi máu cơ tim, tăng huyết áp, tiểu đường, suyễn, đau nhức kinh niên, mất ngủ, dị ứng, nhức đầu, đau thắt lưng, một số bệnh ngoài da, ung thư, tai nạn thương tích, tự tử, trầm cảm, giảm miễn dịch v.v… Tóm lại là rất phức tạp. Bác sĩ nếu không quan tâm đúng mức – đau đâu chữa đó – th́ chỉ chữa đựơc triệu chứng bên ngoài c̣n cái gốc sâu thẳm bên trong là stress vẫn không đựơc giải tỏa, bệnh vẫn cứ luẩn quẩn loanh quanh , chuyển từ “bệnh” này qua “bệnh” khác, và do đó, chất lựơng cuộc sống bị giảm sút rơ rệt! Nhiều khi ta tưởng cholesterol xấu tăng cao trong máu là do thức ăn, nhưng không phải, do stress nhiều hơn! Tiểu đường tưởng do ăn nhiều chất ngọt, thực ra do stress nhiều hơn. Ta thấy đời sống càng căng thẳng, bệnh tiểu đường càng phát triển mạnh!. Ở nước ta mới mấy năm trước, tiểu đường chỉ lai rai, bây giờ th́… “năm sau cao hơn năm trước”, lan tràn cả ở thành thị lẫn nông thôn! Các nghiên cứu trên thế giới cũng cho thấy vào thời kỳ khủng hoảng kinh tế, người làm việc ở những khu vực dễ bị sa thải th́ chết vi tim mạch, tai biến mạch máu năo cao gấp đôi các khu vực khác…!

Stress thay đổi từ người này sang người khác. Cùng một sự việc, với người này th́ nổi điên lên c̣n với người kia chỉ là một tṛ cười, với người này là cả một sự sụp đổ, với người kia là một bài học… Cùng là con ông bà “viên ngoại họ Vương”, cùng “sắm sửa bô hành chơi xuân”, mà Thúy Kiều th́ khóc sướt mướt, thở than, nằm mộng, làm mười khúc đoan trường đầy nước mắt trong khi Thúy Vân ngạc nhiên sao chị ḿnh “kỳ cục” vậy! Hẳn là bên trong Thúy Kiều có cái ǵ đó khác với Thúy Vân, bởi bên ngoài th́ cả hai đều “mười phân vẹn mười” cả!

Người dễ bị stress là người thường có tính quá lo lắng, cầu toàn, hay tự chỉ trích, thiếu quyết đoán, hay do dự… Nếu bị thêm sức ép từ bên ngoài th́ dễ suy sụp, dễ bị vượt ngưỡng! Nhiều học sinh học giỏi mà thi rớt cho là “học tài thi phận” một phần chính là do stress! Gia đ́nh kỳ vọng nhiều quá, tạo một áp lực vô h́nh, khiến em không c̣n là chính ḿnh nữa!

Những dấu hiệu sớm để nhận biết stress là có vấn đề về trí nhớ như hay quên, mất định hướng, thường hoang mang…
Về cảm xúc th́ dễ dao động, bứt rứt, dễ bị kích động, tâm tính bất thường, hay cáu gắt, lúc nào cũng có cảm giác bị tràn ngập, rất khó t́m được sự thư giăn. Trong lúc nghỉ ngơi mà vẫn cứ lo lắng, thậm chí c̣n lo lắng nhiều hơn! 

Các triệu chứng về thể chất dễ nhận ra như nhức đầu, đau lưng, rối loạn tiêu hóa, buồn nôn, chóng mặt.. Đặc biệt đau cột sống cổ hay cột sống thắt lưng. Cứ tưởng là loăng xương, là gai cột sống, là thoát vị điă đệm ǵ ǵ đó, thực ra gốc ở stress.
Người bị stress dễ bị bệnh vặt, cảm cúm triền miên v́ sức đề kháng giảm sút đáng kể, dễ bị mất ngủ, tức ngực, tim đập nhanh và… dễ nổi mụn, nổi chàm trên da. Không có ǵ ngạc nhiên v́ ở trong phôi thai, năo và da vốn cùng xuất phát từ một lá mầm ngoai b́ (ectoderme). Năo mà bất an th́ da cũng nhăn nhúm, nổi mụn, nổi chàm, chữa hoài không khỏi, thoa mỹ phẩm đắc tiền cũng vô ích. Năo mà an vui th́ da cũng tưoi nhuận, hồng hào, sáng láng.
Người bị stress c̣n hay có những hành vi bất thường như tự dưng thèm ăn, ăn hoài, lên cân đột ngột; hoặc bỗng nhiên bỏ ăn, sụt kư đột ngột…
Có người c̣n đi qua đi lại, đi tới đi lui, cắn móng tay, nhai nhóp nhép. Các huần luyện viện bóng đá, ông nào cũng hay đi qua đi lại, đi tới đi lui, nhai nhóp nhép “sinh-gom” hoặc ph́ phèo thuốc lá liên tục giữa lúc hai đội bóng vờn nhau trên sân. Họ bị stress. Nhưng đó là một thứ stress cấp, coi căng vậy mà hiền, chóng qua, hết trận đấu là xong, lại bắt tay nhau vui vẻ! C̣n cái thứ stress nhai nhóp nhép kiểu “gặm một khối căm hờn trong cũi sắt”… mới là thứ stress nặng, mạn tính, triền miên, sinh đủ thứ chuyện.

Pḥng bệnh hơn chữa bệnh. 
Nguyên tắc là đừng tự đ̣i hỏi ḿnh phải luôn hoàn hảo, phải luôn luôn đúng! 
Cũng đừng bao giờ so sánh ḿnh với người khác. Con vịt là con vịt mà con gà là… con gà. Con gà mà dại dột so với con vịt th́ sẽ ch́m nghỉm trong nước! Lục súc tranh công không thể nào vui được! Một khi đă so sánh th́ dù hơn, dù kém, dù ngang bằng cũng đều khổ!
Nên tránh những kẻ chuyên “phun” nọc độc! Họ rất sung sướng khi “tiêm” được nọc độc cho kẻ khác. Tránh những kẻ nhỏ mọn, đố kỵ, "đâm bị thóc, thọc bị gạo".
Bói ra ma quét nhà ra rác, dị đoan mê tín… làm ta căng thẳng lo lắng vô lối. Một lời nói, một cử chỉ của thầy thuốc cũng có thể gây stress trầm trọng không ngờ. Bác sĩ vừa xem phim X quang vừa lắc lắc cái đầu đủ cho bệnh nhân thót tim, nhưng thực ra ch́ v́ bác sĩ mỏi cổ do cả đêm thức coi bóng đá. Bác sĩ chỉ cần “phán” một câu mơ hồ như tim hơi lớn, gan hơi yếu, phổi hơi dơ… đủ cho bệnh nhân sống trong hoang mang ám ảnh dài lâu. Lời nói của bác sĩ không chỉ mang thông tin, mà c̣n truyền cảm xúc, gây stress, bởi người bệnh luôn ở trong một trạng thái tâm lư rất nhạy cảm khi tiếp xúc với thầy thuốc.

Có nhiều cách “xả” stress! 
Nhậu nhẹt, hút thuốc lá, ma túy… cũng là một cách xả stress, nhưng rơ ràng là có hại, “chạy ô mồ mắc ô mả”!
Nhảy múa, ca hát, viết nhật kư, viết blog… là những cách xả stress tốt. Nói chuyện tào lao (tám) cũng là một cách xả stress… miễn là đừng có “chuyển lửa” từ người này qua người khác! Thực ra, nói ra đựơc với ai đó, một bạn thân thiết, một người có khả năng lắng nghe, một người sẵn sàng làm “thùng rác” cho ḿnh th́ ḿnh sẽ cảm thấy nhẹ gánh! Không có bạn bè để tâm sự th́ có thể tâm sự cùng tượng đá. Trải ḷng ra một lúc, tượng đá cũng xiêu. “Ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau” là vậy! “Chửi chó mắng mèo”, “Giận cá chém thớt” cũng được. Đập bể mấy cái ly cái dĩa… cũng hay! Có điều nên chọn trứơc một ít ly tách, chén dĩa mẻ, để dành sẵn, khi nào cần th́ đập nghe vừa rôm ră vừa đỡ tốn kém!

Nguyên tắc chung là phải làm mt cái ǵ đó cho năng lưng b dồn nén trong stress có chỗ “x́” ra, thoát ra.
Ta vẫn thường nói “xả xú bắp”, “xả hơi” đó thôi…
Tóm lại, đừng có ngồi đó mà gậm nhấm, suy nghĩ vẩn vơ. Giặt đồ, nấu ăn, rửa chén, lau nhà ǵ cũng tốt. Chạy bộ, đánh đấm, la hét, khóc lóc… cũng đựơc. Đọc sách, xem phim càng hay, miễn là biết chọn phim, chọn sách!

Thấy người chồng trằn trọc măi không ngủ được, lăn qua lộn lại cả đêm, người vợ hỏi có chuyện ǵ vậy anh? “Anh mắc nợ anh John hàng xóm một số tiền, hẹn ngày mai trả mà không có một xu dính túi!”. Người chồng đau khổ nói. Lập tức bà vợ tung mền dậy, chạy ra bờ rào gọi với sang nhà hàng xóm: “Anh John ơi, ngày mai chồng tôi chưa có tiền trả cho anh đâu nhé!”. Xong, bà quay vào bảo chồng: "Anh yên tâm ngủ đi, bây giờ là lúc để cho anh John trằn trọc". Cô vợ đă rất thông minh! Cô đă “chuyển lửa” từ chồng ḿnh sang… chồng hàng xóm. Chắc chắn anh John sẽ trằn trọc cho tới sáng, c̣n ông chồng cô sẽ ngủ ngon! 
“Chuyển” như vậy vẫn chỉ là ở bên ngoài. Chuyển bên trong hay hơn. Chuyện xưa kể bà mẹ già có hai cô con gái, một cô bán dù, một cô bán giày vải. Cô bán dù sống nhờ những ngày mưa, cô bán giày làm ăn khá nhờ những ngày nắng ấm. Bà mẹ lo buồn cho cô bán giày suốt những ngày mưa và đau khổ cho cô bán dù ngày nắng ráo. Có người biết chuyện khuyên bà sao không làm ngược lại, mừng cho cô bán dù ngày mưa và mừng cho cô bán giày ngày nắng?
Năo ta có một đặc điểm lư thú là không thể cùng lúc nghĩ tới hai việc. Đă nghĩ điều này th́ quên điều kia. Và người ta đă “lợi dụng” đặc điểm này để dịch chuyển các điểm tập trung trên vơ năo từ vùng này sang vùng khác. Chẳng hạn đang giận sôi lên th́… xảy ra động đất hay cháy nhà, lập tức vùng “giận sôi” của vỏ năo tắt ngấm để nhường chỗ cho vùng sợ hăi! Ta biết giận dữ hay sợ hăi đều tiêu tốn rất nhiều năng lượng. Nó có thể làm ta kiệt sức, suy sụp, thở không ra hơi… Có thể chọn cách nào khác chuyển dịch hay hơn, có lợi cho sức khỏe hơn chăng?  ***Có đó***.

Đó là cách thở sâu, thở bụng, đưa hơi xuống huyệt… đan điền (dưới rún chừng 4 cm). Nó giúp làm cho ta tĩnh tâm lại, nó chuyển dịch vùng căng thẳng ở vỏ năo qua vùng êm ái của… cái rún, với điều kiện là phải để tâm quan sát xem cái hơi thở đó nó vào ra lên xuống ra sao.
Khi chú tâm vào hơi thở, lắng nghe hơi thở , quan sát nó, ḍm ngó nó, nghiền ngẫm nó… th́ ta đă đánh “lạc hứơng” cảm xúc ta rồi! Vỏ năo khi đă tập trung vào hơi thở th́ “quên” tập trung vào các chuyện linh tinh khác.


Cách đơn giản này có khả năng giải stress rất tốt. Tập luyện đúng mức, năo thùy sẽ tiết ra một kích thích tố gọi là endorphine, một thứ á-phiện nội sinh, làm cho dịu nhẹ toàn thân, tạo sự sảng khoái, lâng lâng, mà không gây tác dụng phụ. 
Thiền, yoga, dưỡng sinh, tài chí, khí công… đều là những cách làm cho thân tâm hợp nhất, làm cho ta quay trở lại với chính ḿnh bằng cách lắng nghe hơi thở của chính ḿnh (có thể kết hợp với động tác hay không cần động tác) đó thôi. Hiện nay các kỹ thuật này ngày càng được nghiên cứu và ứng dụng rộng răi ở các Trung tâm y khoa lớn trên thế giới để trị liệu các bệnh do stress gây ra, các chứng trầm cảm, tâm thần, lo âu, đau nhức… kể cả nghiện rượu, thuốc lá, ma túy… một cách rất có hiệu quả.

BS Đỗ Hồng Ngọc

 



                                                       [Trở Về Đầu Trang]



 

Chan Phuoc Liem High School

Welcome to chanphuocliem.com
Search:       
 
Beautiful February
Nhắn Tin
T́m Bạn
 
Thành Kính Phân Ưu
Ông Trần Tử Thăng
Ông Mai Văn Thân
Cụ Ông Nguyễn Nam Huân
Cụ bà Phan Thị Nguyệt
Ông Nguyễn Mạnh Tuấn
Cụ bà Nguyễn Thị Tuất
 
Sinh Nhật
Thầy
Hà Thúc Như Quí, Trần Thị Bích Hợp, Nguyễn Khoa Tường, Trương Thị Kim Phụng, Nguyễn Xuân Thi, Nguyễn Văn Lúc, Phạm Hồng Sơn, Đỗ Thị Phương Dung, Nguyễn Viết Trung, Đoàn Thị Kim Thoa, Tống Thành Đức, Nguyễn Thi Hiếu, Nguyễn Quư Măo, Nguyễn Khánh Hoài, Nguyễn Thái Ngọc, Lê Văn Ḥa, Lê Thị Đào (Trọng), Vơ Dinh Hiển, Quân Kỳ Thắng,
và tất cả các bạn có ngày sinh nhật tháng này
 
 

 
Trang Phim Sưu Tầm:
Kiếm Hiệp Kim Dung
E-Báo Đinh Dậu 2017
E-Báo Bính Thân 2016
E-Báo Ất Mùi 2015
E-Báo Giáp Ngọ 2014
Đặc San CPL 2011
Đặc San CPL 2009
Đặc San CPL 2008
Sàig̣n Năm Xưa
Sàig̣n 40 Năm Về Trước
1.  Thư Ngỏ Gửi Bạn
2.  Thông Báo Thứ 1
3.  Thông Báo Thứ 2
4.  Trang DONATION 
5.  Nhớ Về Trường Xưa
6.  Niềm Tâm Sự
7.  Trang Thơ Sưu Tầm
8.  Vườn Thơ CPL
9.  H́nh Ảnh Buổi Họp Mặt Ái Hữu
      CPL Việt Nam, 19/05/2002

10. H́nh Ảnh Buổi Họp Mặt Ái Hữu
      CPL Hải Ngoại, 25/05/2002

11.
"TỔNG KẾT BUỔI HỌP MẶT"
       Việt Nam 19/5/2002

12. "TỔNG KẾT BUỔI HỌP MẶT"
      Hải Ngoại 25/5/2002

13. H́nh Ảnh Buổi Đại Hội Cựu
      HSCPL Hải Ngoại, 02/03/2007

14. Tường tŕnh buổi họp mặt Cựu
      HSCPL - Feb 03, 2007

15. Tường tŕnh buổi họp mặt Cựu
      HSCPL - April 15, 2007

16. Tường tŕnh buổi họp mặt Cựu
      HSCPL - July 21, 2007
17. Cảm tạ CHSCPL Nhân Ngày
      Đại Hội - July 22, 2008
18. Nhật Kư Mỹ Du - Aug. 10, 2008

Adjust your speaker volumn to
listen to our music with
... pure relaxation